Sondyqtan «Dos.Community» qory, «Shevron» kompanııasy men Steppe&World baspa úıi birigip, «Tyń tájirıbeler» atty jınaqty jaryqqa shyǵaryp otyr.
Almatydaǵy «Narxoz» bıznes mektebinde ótken kitaptyń tusaýkeserine qoǵam muqtajdyǵy men áleýmettik máselelerge beı-jaı qaramaıtyn, naqty jobalardy qolǵa alyp, qoǵamdy jaqsy jaǵyna jetelegen adamdar jınaldy.
«Tyń tájirıbeler» jınaǵy – 5 jyl boıy Qazaqstanda júzege asyrylǵan 25 áleýmettik bastamadan turatyn aýqymdy zertteýler. Osynaý jınaq ómirlik suranystan, mańyzy bar máselelerdi sheshý talaptarynan týdy desek te bolady. Qazir jurtqa keregi – senimge kirgen, baqylaýdan ótken naqty bastamala men naqty jobalar.
Kitaptyń geografııalyq aýqymy da keń. Jınaqqa Qazaqstannyń ár aımaǵyndaǵy birin biri qaıtalaı bermeıtin, óz erekshelikteri bar 25 joba ense, onyń ishinde-shaǵyn qaýymdastyqtardan bastap ulttyq baǵdarlamalar da tabylady. Taqyryptar da san qyrly áleýmettik máselelerdi qamtıdy.
Barlyq jobalardy basty qundyly da keıipkerleri de – adam, kómekke muqtaj jandar. Jınaqqa kirgen árbir tájirıbe – ashyq prosesterdiń, teń quqyly kózqarastar men adamdarǵa degen qurmettiń úlgisi.
Jańa jınaqtyń ereksheligi mynadaı: kafe-mıdrash formatynda ótken tusaýkeser «dastarhanyna» jınalǵandar aldymen «as máziri» retinde jobalardyń ataýlarymen tanysyp shyqty. «Daıashylar» «tiskebasar» retinde ıdeıalar men úzik-úzik oılardy, sheshimder men máselelerdi usyndy. Al qatysýshylar bul qandaı áleýmettik joba ekenin boljaýy tıis edi.
Osydan keıin ortaǵa «bas tabaq» keldi. Bul – jınaqtyń qysqa mazmuny men jobanyń máni týraly qysqa mátinder. Iаǵnı, áleýmettik bastamalar kimder jáne ne úshin jasaldy degen saýaldarǵa jaýap. Nátıjesi nendeı boldy, qoǵamdaǵy qandaı máseleni sheshýge septesti degendi meńzeıdi.
Mysaly, bul arada erekshe bala ósirip otyrǵandardy qoldaıtyn «Mama Pro», «Árbir bala mektepke barýǵa laıyqty», «Sábılerge ómir syıla», «Fetaldy hırýrgııa», «Myń bala» olımpıadasy sııaqty jobalardy atap ótýge bolady.
Máselen, elimizdiń medısınalyq qaýymdastyǵyn eleń etkizgen fetaldy hırýrgııany alaıyq. Otandyq dárigerlerimiz osyndaı jobalardyń arqasynda qursaqta, anasynyń jatyryna jatqan sharananyń densaýlyǵyndaǵy kemshilikti túzete operasııalardy jasaýǵa qol jetkizip otyr.
Sol sııaqty ITeachMe qoǵamdyq qory júzege asyrǵan ITMlab jobasy – múmkindigi shekteýli jandardyń ómirin ońaılatýǵa kómektesetin ınnovasııalyq sheshimder, IT-ónimder men ońaltý quraldaryn jasaýdy kózdeıtin erekshe startap-ınkýbator.
Búginde elimizde bilim berý salasyndaǵy teńsizdikti eńserýge baǵyttalǵan Teach for Qazaqstan (TFQ) sondaı bastamalardyń jarqyn úlgisi.
Kitaptyń tusaýkserinde «Shevron» kompanııasynyń áleýmettik ınvestısııalar jónindegi keńesshisi Leıla Aıtmuhanova: «Osy jınaq arqyly jyldy tamasha qorytyndyladyq desek te bolady. О́tken jyldyń sońynda elimizde áleýmettik bastamalardy nasıhattaıtyn, kórsetetin eshqandaı jınaq joq ekendigin oılaǵan edik. Kóbinese shet eldik tájirıbelerge súıenip, silteme jasap keldik. Olarda mundaı kitaptar men materıaldar kóp. Dál osy kezde «Dos.Community» qorynyń jetekshisi Aınur Aımurzınamen sóılese bastadyq. О́ıtkeni olarda úkimettik emes uıymdardy (ÚEU) basqarýda áleýmettik menedjment tájirıbesi bar bolatyn. Bizde sol kezde ıdeıa paıda bolyp, qańtar aıynda osy jobany bastaǵanda birden myqty áleýmettik zertteýshiler, sosıologtar, sarapshylar ún qatyp, sarapshylar men zertteýshiler toby quryldy. Basynda jobany uzaq talqylap, bul baıqaý túrinde emes, ashyq irikteý bolsyn degen sheshimge keldik.
Al joba barysynda 700-den astam usynys pen ótinim qabyldanyp, onyń 195-i iriktelip, 50 joba jartylaı fınalǵa ilikti. Osylardyń ishinen jeti túrli synaqtan ótken 25 keıs tańdalyndy. О́z kezeginde sarapshylar 25 joba týraly keń suhbattar, zertteýler júrgizdi. Bul jınaq jáı ǵana málimetter, tájirıbeler men nátıjeler jáne ony kimder jasaǵany jaıly ǵana emes. Bul – naǵyz adamgershilikti dáripteıtin oqıǵalar. Baıqasańyz, jobada «úzdik» degen sóz joq, tek jaqsy tájirıbelerge súıendik. Eshqandaı talap, shaǵym joq bolǵandyqtan da jınaqty «Tyń tájirıbeler» dep atadyq. О́z kezeginde «Dos.Community» qory arnaýly saıt qurdy – https://goodpractices.kz. Qolymyzǵa tıgen jınaq keleshekte mektepter men ýnıversıttetterge taratylyp, ózimizdiń qazaqstandyq keısterdiń mysalyna aınalady», deıdi.
Sonymen kafe-mıdrash formatynda ótken kezdesý keri baılanys túrinde aıaqtalyp, jınaqtyń túsaýkeserine qatysýshylar neni bilgenin, qandaı áser alǵandary týraly oılary men usynystaryn ortaǵa saldy.
«Jınaqqa bizdiń eń alǵashqy zertteýlerimiz enip otyr. Jobaǵa tartylǵan 5 zertteýshi men 3 sarapshy jeti túrli ólshemmen árbir jobanyń qanshalyqty mándi, qandaı máseleler men suraqtardy sheshe alatynyn qarastyrdy. Bul jınaqqa 25 tyń tájirıbe ilikti. Biraq aldaǵy ýaqytta jınaqqa kirmegen jobalar óz usynystaryn bere alady. BAQ pen áleýmettik jelilerden elimizdegi jobalardyń qanshalyqty mańyzdy ekendigi baıqap otyrýǵa bolady. Sondyqtan jumystardy jalǵastyra berý qajet degen oıdamyn. О́ıtkeni, elimizde qaıyrymdylyq qorlary men aksııalaryna qatysty daýly, keleńsiz oqıǵalar bar. Sondyqtan turaqty túrde áleýmettik jobalarmen adamdardyń áreketiniń kúmánsiz ári qoldaýǵa da ıe bolǵany jón. Jáne olarǵa mysal, úlgi bolatyndaı osyndaı zertteýler óte qajet», deıdi «Dos.Community» jekemenshik qorynyń jetekshisi Aınur Aımurzına.
